کتاب و ادبیات
-
رونمایی از کتاب “دوستداران وطن”؛ چرا رئیس علی دلواری، جانِ آقاصوفی هندی را نجات داد؟
آیین رونمایی از کتاب «دوستداران وطن» اثر آمبا پراساد (آقا صوفی هندی) با پژوهش و تصحیح علیرضا حبیبی، یکشنبه ششم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ به همت رایزنی فرهنگی سفارت هندوستان در تهران برگزار شد. محمود شالویی، رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، در این مراسم ضمن تحسین تلاش‌های فرهنگی علیرضا حبیبی اظهار کرد: از زمان حضور آقای حبیبی در مدیریت رادیو فرهنگ و فعالیت وی در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، همواره شاهد اقدامات ارزشمند علمی و پژوهشی ایشان بوده‌ایم. وی با اشاره به همکاری‌های مستمر فرهنگی میان انجمن و بخش فرهنگی سفارت هند، تصریح کرد: هند از دیرباز در آثار فرهنگی…
-
کتاب اسناد خلیج‌فارس اثر استاد موحد به انگلیسی هم ترجمه شد
اثر پژوهشی و ارزشمند استاد محمدعلی موحد، پیرامون اسناد خلیج‌فارس، ازجمله معدود آثار در زمینه خلیج‌فارس است که پیش‌تر به زبان فرانسه ترجمه و در این کشور توزیع شده است. انتشار این اثر در فرانسه حواشی و بازتاب‌های خوبی داشت که ازجمله این موارد، قرائت بخش‌هایی از این کتاب در پارلمان فرانسه بود. با فرا رسیدن ۱۰ اردیبهشت، روز ملی خلیج فارس، افشین شحنه‌تبار، مدیر انتشارات شمع و مه، از ترجمه انگلیسی کتاب استاد علی‌محمد موحد، درباره اسناد خلیج‌فارس، به نام «هیاهو بر سر هیچ»، خبر داد. استاد موحد در این کتاب به تاریخچه خلیج‌فارس و معاهدات بین‌المللی ایران و…
-
پیش از سیمین دانشور، نویسنده‌های زن ایرانی، فقط از عشق‌های ناکام می‌نوشتند
هشتم اردیبهشت، سالروز تولد سیمین دانشور بود، روزی برای ستایش زنی که اولین راویِ زنِ واقعی در ادبیات داستانی ایران بود. بسیاری او را با نام همسرش، جلال آل‌احمد، می‌شناسند اما واقعیتِ تاریخ ادبیات، سیمین دانشور را به عنوان معماری مستقل می‌شناسد که سازه رمان ایرانی را با ظرافت و ایستادگی بنا کرد. او در دوران سلطه نگاه‌های مردانه، از دردهای نهفته در بطن جامعه و شکوه زنانه نوشت تا امروز در سالروز تولدش، او را نه به عنوان یک همراه، بلکه به عنوان یک پیشرو به یاد آوریم. دوازده سال از آن اسفند سرد و بارانی سال ۱۳۹۰ می‌گذرد؛…
-
کتاب “جامعه پرمخاطره” اثر اولریش بک؛ زیستن در دهان اژدهای مدرنیته
وقتی خطرها دائمی، پیچیده و غیرقابل پیش‌بینی می‌شوند، نااطمینانی به بخشی از تجربه روزمره زندگی تبدیل می‌شود. در اینجا، مفهوم تاب‌آوری به‌عنوان توانایی زیستن در شرایط عدم قطعیت دائمی قابل فهم می‌شود. کتاب اولریش بک با بازتعریف مدرنیته، استدلال می‌کند که با یک چرخش معرفت‌شناختی، ما دیگر در دورانی نیستیم که بحران‌ها را «انحراف از مسیر» بدانیم. در جامعه پرمخاطره، پیشرفت تکنولوژیک و صنعتیِ ما، خود به کارخانه‌ی تولید خطرات جهانی (از پاندمی تا تغییرات اقلیمی) تبدیل شده است. هنرِ امروز، نه فرار از بحران، بلکه یادگیریِ شیوه‌ی زیستن در دلِ نااطمینانی‌های بی‌پایان است. کتاب «جامعه در مخاطره» (Risk Society:…
-
ساموئل هانتینگتون در نظریۀ “برخورد تمدن‌ها” چه می‌گوید؟
کتاب «برخورد تمدن‌ها و بازسازی نظم جهانی» بدون شک یکی از تاثیرگذارترین و در عین حال بحث‌انگیزترین کتاب‌های علوم سیاسی در اواخر قرن بیستم است. ساموئل هانتینگتون نظریۀ «برخورد تمدن‌ها» را ابتدا در قالب یک مقاله در سال ۱۹۹۳ در مجلۀ «فارین افرز» منتشر کرد و سپس در سال ۱۹۹۶ آن را به صورت کتابی مفصل بسط داد. در این نوشته نگاهی می‌اندازیم به محتوای این کتاب و پاره‌ای نقدها به آن. فرضیۀ اصلی: فرهنگ به جای ایدئولوژی هانتینگتون در کتابش این رأی را مطرح کرده که با پایان جنگ سرد، دوران درگیری‌های ایدئولوژیک (مثل تقابل سرمایه‌داری و کمونیسم) به پایان رسیده و…
-
برای دُرناهای سفید و مظلوم میناب؛ یادداشت فریدون عموزاده خلیلی
متن کامل یادداشت فریدون عموزاده خلیلی نویسنده و رییس انجمن نویسندگان کودک و نوجوان برای فرشتگان مدرسه شجره طیبه میناب: برای درناهای سفید و مظلوم داستان دختری را نوشته بودی که دوست نداشت کیف صورتی داشته باشد. نوشته بودی ولی پدرش که برایش کیف صورتی خریده بود، مجبور شد کلی روی دریا کار کند تا کیف دیگری برایش بخرد که رنگش را دوست داشت. پرسیدم: خودت هم کیف صورتی دوست نداری؟ خندیدی و دندان‌هایت پیدا شد؛ منظم نبودند، شاید یادگاری از دوره‌ی دندان شیری. گفتم: پس کیف چه رنگی دوست داری؟ گفتی: توی داستانم نوشتم، مگه نخوندی؟ مچم را گرفته…
-
کتاب “دین در دولت لیبرال” اثر سسیل لابورد | دین نقطه مقابل لیبرالیسم نیست
مولف در کتاب «دین در دولت لیبرال» می‌کوشد راهی تازه برای اندیشیدن به سنت لیبرالی باز کند؛ تلاشی برای تلفیق آزادی دینی با برابری مدنی، بدون افتادن در دام سکولاریسم سخت‌گیر یا دین‌سالاری پنهان. «دین در دولت لیبرال» نوشته سسیل لابورد با ترجمه آروین مرادی، از تازه‌های انتشارات نقد فرهنگ است که در سال ۱۴۰۴ به بازار کتاب آمد. کتاب از مهم‌ترین آثار فلسفه سیاسی معاصر است که بر رابطه میان دین و نظریه دولت لیبرال در قالبی مفهومی متمرکز است. مولف که استاد فلسفه سیاسی در دانشگاه آکسفورد است، در اثر خود کوشیده پا را از دوگانگی سنتی میان…
-
جامعه شناسی ادبیات در بحبوحه جنگ
نویسنده‌ای که از منظر جامعه‌شناسی به کار خود می‌نگرد، می‌داند که هر انتخاب روایی، حامل موضعی اجتماعی است. او نه صرفاً روایت‌گر جنگ، بلکه تولیدکننده معنا در دل یک میدان منازعه است. از این رو، رمان در این برهه نه یک کالای فرهنگی ساده، بلکه عرصه‌ای برای کشاکش بر سر تعریف واقعیت، بازنمایی انسان و ترسیم آینده است. اگر زمانه را صرفاً به این دلیل رئالیستی بنامیم که وجوه نامطبوع زندگی را برجسته می‌کند، در واقع به نوعی تقلیل‌گرایی دچار شده‌ایم. رمان، به‌مثابه فرم مدرن، نه فقط بازنمایی رنج، بلکه میدان تلاقی تجربه‌های متکثر انسانی است؛ از امر تراژیک تا…
-
آشنایی با هنر پرسشگری، براساس مفاهیم تفکر انتقادی و اصول سقراطی
کیفیت زندگی ما بسته به کیفیت تفکر ماست. کیفیت تفکر ما نیز به نوبه‌ی خود بسته به کیفیت پرسش‌هایی است که می کنیم، زیرا این پرسش‌ها در حکم نیروی محرکه‌ی تفکر هستند. بدون پرسشْ چیزی نداریم که به آن فکر کنیم. این پرسش‌ها هستند که تعیین می کنند چه کار باید کرد، مشکل را بیان می کنند، و نشان می دهند مسئله چیست. لیندا الدر و ریچارد پل در کتاب «آشنایی با هنر پرسشگری، براساس مفاهیم تفکر انتقادی و اصول سقراطی» درصدد برمی‌آیند تا مسیر صحیح پرسشگری را بیان و خواننده کتاب را تا سرمنزل رسیدن به پاسخ درست همراهی…
-
جایزه نوبل ادبیات ۲۰۲۶ برای نخستین بار در تاریخ به یک سامانه‌ی هوش مصنوعی رسید
در رویدادی کم‌سابقه، آکادمی نوبل در سال ۲۰۲۶ تصمیمی گرفت که مرز میان خلاقیت انسانی و فناوری را به چالش کشید. این نهاد معتبر اعلام کرد جایزه نوبل ادبیات امسال به یک سامانه هوش مصنوعی تعلق می‌گیرد؛ اتفاقی که برای نخستین بار در تاریخ این جایزه رخ داده است. این سیستم هوشمند که با نام سوفیا‑۲۶ شناخته می‌شود، با تولید آثار ادبی متعدد، توانسته توجه مخاطبان و منتقدان ادبی در سراسر جهان را جلب کند. آثار این هوش مصنوعی در مدت کوتاهی در کشورهای مختلف منتشر شد و برخی از آن‌ها به ده‌ها زبان ترجمه شدند. الگوریتمی که به نویسنده تبدیل شد…