فراخوان بین‌المللی طراحی یادمان شهدای میناب؛ «نورستان» در جست‌وجوی یک طرح ماندگار
نشست خبری فراخوان بین‌المللی طراحی یادمان و گلزار شهدای میناب با حضور سعید مهرپویا، دبیر این رویداد، صبح دوشنبه ۲ شهریورماه در کتابخانه و موزه ملی ملک برگزار شد. در این نشست، اهداف، رویکردها و جزئیات مسابقه طراحی یادمان شهدای میناب تشریح شد.
این فراخوان با هدف بازطراحی فضای گلزار شهدای میناب و ایجاد یک فضای یادمانی برای گرامیداشت شهدای این حادثه برگزار می‌شود؛ فضایی که قرار است علاوه بر حفظ یاد قربانیان، روایتگر رنج خانواده‌ها و حامل پیامی درباره صلح و آینده باشد.
سعید مهرپویا، دبیر مسابقه، با اشاره به مبانی برگزاری این رویداد گفت در پروژه‌هایی که اثرگذاری اجتماعی گسترده دارند، استفاده از فراخوان مسابقه می‌تواند زمینه مشارکت گسترده‌تر هنرمندان، معماران و مهندسان را فراهم کند.
به گفته او، ایده بازطراحی گلزار شهدای میناب پس از بازدید از محل و دیدار با خانواده‌های شهدا و مجروحان شکل گرفت. فضای فعلی گلزار که در شرایط اضطراری پس از حادثه شکل گرفته، نیازمند بازطراحی و تبدیل شدن به فضایی مناسب برای حضور خانواده‌ها و بازدیدکنندگان است.
دبیر مسابقه تأکید کرد هدف این پروژه صرفاً ساخت یک بنای یادبود نیست؛ بلکه قرار است معماری یادمان شهدای میناب بتواند روایت شهادت کودکان و رنج خانواده‌ها را در قالب یک فضای معماری به مخاطب منتقل کند.
مهرپویا فضای مورد نظر را «نورستان» توصیف کرد؛ نامی که از وضعیت فعلی مزارها و نورپردازی آنها نیز الهام گرفته شده است.
به گفته او، در شب نقاط نورانی مزارها تصویری ایجاد می‌کنند که تداعی‌کننده مفهوم «نورستان» است؛ فضایی که قرار است یاد شهدای این حادثه را در خود حفظ کند.
در طراحی نشان این رویداد نیز از نماد قطره خون و پرنده‌ای بدون رنگ استفاده شده است. پرنده نمادی از معصومیت کودکان و بی‌رنگ بودن آن، بر روایت خالص معصومیت و پیکرهایی که هرگز یافت نشدند تأکید دارد.
شعار این مسابقه «معماری، فراتر از تسلی، برای صلح و زندگی» انتخاب شده است.
بر اساس توضیحات دبیر رویداد، منظور از این شعار آن است که معماری یادمان نباید تنها به تسکین رنج خانواده‌های شهدا محدود شود، بلکه باید بتواند نگاهی به آینده و تداوم زندگی کودکان و مردم منطقه داشته باشد.
مهرپویا معتقد است معماری در مواجهه با فجایع انسانی علاوه بر حفظ یاد قربانیان، مسئولیتی اجتماعی در قبال آینده و مفهوم صلح نیز دارد.
برگزارکنندگان برای این رویداد از مدل «مسابقه نامحدود» استفاده کرده‌اند. بر این اساس، معماران، طراحان و دانش‌آموختگان معماری امکان حضور در این رقابت را خواهند داشت.
هدف از این شیوه، فراهم کردن فرصت مشارکت گسترده و بررسی ایده‌های مختلف برای طراحی فضایی است که بتواند تجربه‌ای عمیق و متناسب با اهمیت این مکان ایجاد کند.
بر اساس اعلام دبیر مسابقه، ثبت‌نام فراخوان بین‌المللی طراحی یادمان و گلزار شهدای میناب از ۹ شهریور تا ۲۰ آبان ۱۴۰۵ انجام خواهد شد.
ثبت‌نام این مسابقه به صورت رایگان خواهد بود. پس از پایان مهلت ثبت‌نام، ۱۰ روز برای ارزیابی آثار در نظر گرفته شده و مراسم اختتامیه نیز در هفته نخست آذرماه برگزار می‌شود.
هدف برگزارکنندگان این است که در صورت انتخاب طرحی با قابلیت اجرای سریع، پیش از فرارسیدن سالگرد شهادت کودکان، تغییرات ملموسی در فضای گلزار ایجاد شود. بر اساس برنامه اعلام‌شده، اجرای طرح برگزیده در صورت برخورداری از شرایط لازم می‌تواند در بازه‌ای حدود سه تا چهار ماه دنبال شود.
محدوده اصلی پروژه طراحی یادمان حدود ۲ هزار مترمربع وسعت دارد و حدود ۶ هزار مترمربع فضای پیرامونی نیز در ارتباط با آن قرار گرفته است.
این مکان در مرکز شهر میناب و در مجاورت با بافت شهری و خانه‌های مردم قرار دارد. به همین دلیل، طراحی یادمان باید علاوه بر ارزش معماری و مفهومی، از کیفیت بصری مناسبی برخوردار باشد و با ویژگی‌های شهری و تاریخی میناب ارتباط برقرار کند.
مهرپویا همچنین با اشاره به پیشینه تاریخی میناب، بر اهمیت توجه به هویت این شهر در طراحی یادمان تأکید کرد. میناب در روایت‌های تاریخی و اسناد موجود، دارای پیشینه‌ای طولانی است و از آن با عنوان «گلستان جنوب» نیز یاد شده است.
در نتیجه، طراحان این پروژه باید علاوه بر مفهوم شهادت و یادمان، به ویژگی‌های تاریخی، فرهنگی و جغرافیایی شهر میناب نیز توجه داشته باشند.
جزئیات فراخوان طراحی یادمان شهدای میناب
عنوان رویداد: فراخوان بین‌المللی طراحی یادمان و گلزار شهدای میناب
عنوان پیشنهادی فضا: نورستان
نوع مسابقه: مسابقه نامحدود
ثبت‌نام: ۹ شهریور تا ۲۰ آبان ۱۴۰۵
هزینه ثبت‌نام: رایگان
زمان ارزیابی آثار: ۱۰ روز پس از پایان ثبت‌نام
زمان اختتامیه: هفته اول آذر ۱۴۰۵
مساحت محدوده اصلی: ۲ هزار مترمربع
فضای پیرامونی: ۶ هزار مترمربع
شعار: «معماری، فراتر از تسلی، برای صلح و زندگی»
برگزاری این فراخوان می‌تواند فرصتی برای مشارکت معماران و طراحان در شکل‌گیری یک یادمان شهری و معماری ماندگار در میناب باشد؛ یادمانی که علاوه بر گرامیداشت شهدای حادثه، قرار است با زندگی روزمره شهر و خاطره جمعی مردم نیز پیوند برقرار کند.
