نقش «دیزاین و توسعه» در تحول اجتماعی؛ گزارش ویژه از نشست هفته دیزاین تهران

خاستگاه هفته دیزاین تهران به رویداد طراحی مبلمان تهران (TFD) برمی‌گردد که از سال ۱۳۹۸ توسط اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان مبلمان و شرکت فیپکو برگزار می‌شد. هدف این رویداد ایجاد ارتباط میان طراحان و صنعتگران و مقابله با کپی‌کاری بود. در ابتدا تمرکز آن بر طراحی مبلمان بود، اما کم‌کم به سمت بحث گسترده‌تر درباره‌ی «هویت و معنای دیزاین ایرانی» حرکت کرد و همین تحول فکری زمینه‌ای شد برای شکل‌گیری «هفته دیزاین تهران».

این رویداد در دو محور اصلی بخش نمایشگاهی و بخش شهری برگزار می‌شود و در آن علاوه بر نمایش آثار طراحان مستقل و شرکت‌های دیزاین‌محور، مسابقات طراحی، نشست‌های تخصصی، برنامه‌های شهری، فشن‌دیزاین و بخش بین‌الملل نیز پیش‌بینی شده است.

آیدین مهدی‌زاده تهرانی، مدیرکل هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، با اشاره به برداشت‌های نادرست از مفهوم توسعه، بر اهمیت «بالندگی چندبعدی» تأکید کرد. او گفت اگر جامعه آمادگی پذیرش تغییر را نداشته باشد، بهترین طراحی‌ها هم دیده نمی‌شود. به گفته او، طراح باید زبان جامعه را بشناسد تا بتواند طرحی مؤثر و پذیرفتنی ارائه کند.

شادی عظیمی، طراح صنعتی و پژوهشگر اجتماعی نیز طراحی را «سلاح تغییر» دانست، مشروط بر اینکه طراح درک عمیقی از رفتار و نیاز مردم داشته باشد. او تأکید کرد که طراحی اجتماعی از فاصله ممکن نیست و طراح باید در بطن زندگی مردم حضور داشته باشد.

شکوفه میرزارضی در ادامه نشست، «دلپذیری» را مهم‌ترین اصل طراحی معرفی کرد و گفت: طراحی موفق، طرحی است که بتواند رابطه‌ای عاطفی و ذهنی با مخاطب ایجاد کند. او طراحی فاقد دلپذیری را «عقیم» توصیف کرد.

مهران هاشمی، مدیر نشست، طراحی را فرآیندی منظم و در عین حال «ویرانگر نظم‌های کهنه» معرفی کرد؛ فرآیندی که بدون مسئولیت‌پذیری اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی معنایی ندارد. او در پایان وعده داد که هفته دیزاین تهران در سال آینده با رویکردی نو و متفاوت برگزار خواهد شد.

این رویداد بخشی از مجموعه برنامه‌های گسترده هفته دیزاین تهران بود که امسال تلاش کرد دیزاین را به موضوعی عمومی و ملموس برای شهروندان تبدیل کند.