آغاز «ایران دیجیتال ۲»؛ تأکید بر استفاده هدفمند از هوش مصنوعی در آموزش
رئیس ستاد هوش مصنوعی معاونت علمی از آغاز «ایران دیجیتال ۲» خبر داد و بر استفاده هدفمند از هوش مصنوعی برای آموزش و حل مسائل واقعی تأکید کرد.
رئیس ستاد توسعه فناوری و کاربردیسازی هوش مصنوعی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری با تأکید بر ضرورت استفاده هدفمند از هوش مصنوعی در آموزش گفت: این فناوری نباید جایگزین تفکر و یادگیری انسانی شود، بلکه باید در خدمت یادگیری و حل مسائل واقعی قرار گیرد.
عمادالدین فاطمیزاده در مراسم اختتامیه «ایران دیجیتال ۱۴۰۵» که در دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد، با اشاره به گسترش کاربردهای هوش مصنوعی در حوزههای مختلف اظهار کرد: این فناوری امروز در بخشهای مختلف زندگی، از صنعت و کسبوکار گرفته تا سلامت و آموزش، حضور پررنگی دارد و در حوزه آموزش نیز میتواند شیوههای تدریس، یادگیری و حتی ارزیابی آموزشی را تغییر دهد.
هوش مصنوعی در آموزش؛ فراتر از یک ابزار
فاطمیزاده با اشاره به مطالعات انجامشده درباره فرصتها و چالشهای هوش مصنوعی گفت در زمینههایی مانند شیوههای ارزیابی آموزشی همچنان پرسشهای بیپاسخ وجود دارد.
وی افزود: وقتی از فناوری آموزشی صحبت میکنیم، ممکن است در نگاه نخست سختافزار، ابزار یا نرمافزار مورد توجه قرار گیرد، اما بخش مهمتر فناوری، توانایی آن در حل مسئله است.
رئیس ستاد توسعه فناوری و کاربردیسازی هوش مصنوعی معاونت علمی ادامه داد: حل مسئله زمانی معنا پیدا میکند که سختافزار و نرمافزار در کنار یک نگاه راهبردی قرار گیرند. در این رویکرد ابتدا مشکلات و موانع موجود در برنامههای آموزشی شناسایی، عوامل ایجاد آنها تحلیل و سپس برای رفع مسائل راهکارهای مناسب طراحی میشود.
پاسخگویی سریع، تنها کارکرد هوش مصنوعی نیست
فاطمیزاده با اشاره به برداشت رایج از هوش مصنوعی در آموزش گفت بخش قابل توجهی از نگاهها به ابزارهایی معطوف است که میتوانند در مدت کوتاهی به پرسشها پاسخ دهند، محتوا تولید کنند یا فرایند آموزش را سادهتر کنند.
به گفته وی، نقش هوش مصنوعی در آموزش نباید به پاسخگویی یا تولید محتوا محدود شود، بلکه ارزش این فناوری زمانی آشکار میشود که نیازهای واقعی یادگیرندگان شناسایی و برای مسائل آموزشی، راهکارهای متناسب طراحی شود.
او تأکید کرد سؤال اصلی این نیست که هوش مصنوعی چه کارهایی میتواند انجام دهد، بلکه باید مشخص شود این فناوری با چه هدفی و با چه رویکردی مورد استفاده قرار میگیرد.
فاطمیزاده همچنین بر ضرورت استفاده از هوش مصنوعی برای تقویت یادگیری عمیق، تفکر انتقادی و توانمندسازی فراگیران تأکید کرد و گفت معلمان، دانشآموزان، مدیران، کارشناسان و کارکنان باید متناسب با جایگاه خود، کاربرد مناسب این فناوری را بیاموزند.
هوش مصنوعی جایگزین تفکر انسانی نمیشود
رئیس ستاد توسعه فناوری و کاربردیسازی هوش مصنوعی با تأکید بر حفظ نقش انسان در فرایند یادگیری اظهار کرد: نباید هوش مصنوعی را جایگزین تفکر و یادگیری انسانی کنیم؛ این فناوری باید در خدمت یادگیری و به عنوان یک تسهیلگر مورد استفاده قرار گیرد.
وی افزود: هوش مصنوعی میتواند در مدت کوتاهی پاسخ تولید کند، ویدئو را تحلیل کند، متن را به ویدئو تبدیل کند یا محتوای ویدئویی را به متن برگرداند، اما مؤلفههایی مانند خلاقیت، پرسشگری، تفکر انتقادی، مسئولیتپذیری، شفافیت و توانایی حل مسئله همچنان به نقش انسان وابسته هستند.
آغاز مرحله جدید «ایران دیجیتال»
فاطمیزاده در بخش دیگری از سخنان خود از آغاز مرحله جدید طرح ملی ایران دیجیتال خبر داد و گفت مرحله نخست این طرح با مشارکت دانشآموزان و همکاری مجموعه جونیورا اجرا شد و حدود ۲ میلیون دانشآموز تحت آموزش قرار گرفتند.
وی اعلام کرد مرحله جدید با عنوان «ایران دیجیتال ۲» دنبال خواهد شد و دو محور اصلی خواهد داشت.
محور نخست به ورود دانشآموزان جدید اختصاص دارد که در آن با استفاده از بازخوردهای جامعه دانشآموزی و وزارت آموزشوپرورش، فرایندهای دوره قبلی بازنگری و اصلاح میشوند.
محور دوم نیز ادامه مسیر دانشآموزانی است که دوره قبلی را با موفقیت پشت سر گذاشتهاند. برای این گروه برنامه آموزشی جدیدی طراحی خواهد شد تا مسیر یادگیری آنها ادامه پیدا کند.
تأکید بر حل مسائل واقعی با کمک هوش مصنوعی
رئیس ستاد هوش مصنوعی معاونت علمی با اشاره به چشمانداز بلندمدت طرح ایران دیجیتال گفت هدف از این برنامه صرفاً برگزاری یک مسابقه نیست، بلکه دانشآموزان، والدین، وزارت آموزشوپرورش، بخش خصوصی و نهادهای دولتی در شکلگیری آینده فناوری کشور نقش دارند.
فاطمیزاده تأکید کرد آموزش دانشآموزان نباید تنها به کار با ابزارهای فناوری محدود شود، بلکه آنها باید با مسائل واقعی پیرامون خود و مشکلات جامعه مواجه شوند و یاد بگیرند چگونه با طرح پرسش درست، یک مسئله واقعی را شناسایی و برای آن راهکار پیدا کنند.
وی همچنین تجربه دانشآموزان شرکتکننده در مسابقات هوش مصنوعی را فراتر از دریافت جایزه دانست و گفت آنها در این مسیر آموختهاند چگونه ایده خود را به پروژه و سپس محصول تبدیل کنند، برای یک مسئله واقعی راهکار ارائه دهند، خلاقیت خود را توسعه دهند و پس از تجربه شکست، دوباره برای رسیدن به نتیجه تلاش کنند.
فاطمیزاده در پایان گفت آینده را صرفاً کسانی نمیسازند که فناوری را میشناسند، بلکه افرادی آن را رقم میزنند که بتوانند با استفاده از فناوریهای موجود، مسائل واقعی زندگی را حل کنند.
