نشست تخصصی ردهبندی سنی آثار سینمایی؛ از سیاستگذاری تا اجرا
نشست تخصصی «ردهبندی سنی؛ از سیاستگذاری تا اجرا» با حضور مدیران و فعالان سینمایی در بنیاد سینمایی فارابی برگزار و چالشهای این نظام بررسی شد.
به نقل از روابط عمومی سیوهشتمین جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان، حامد جعفری، دبیر این جشنواره و مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی، با اشاره به تجربه خود از ردهبندی سنی آثار در خارج از ایران گفت در سال ۲۰۱۶ برای مذاکره با یک شرکت درباره محصول تولیدی به روسیه سفر کرده است. به گفته او، اگرچه فیلم در ابتدا مورد توجه طرف خارجی قرار گرفت، اما استفاده شخصیت اصلی از چاقو در یکی از صحنهها باعث شد شرکت مذکور از خرید اثر صرفنظر کند؛ چراکه چنین مواردی در پروتکل آن شرکت درباره محتوای مناسب کودکان ممنوع بوده است.
جعفری با اشاره به ناآگاهی برخی تولیدکنندگان از شاخصهای ردهبندی سنی، بر ضرورت اطلاعرسانی، مشاوره و رگولاتوری در این حوزه تأکید کرد و گفت اگر ملاحظات ردهبندی سنی بهدرستی به ذینفعان اعلام شود، بیشتر تولیدکنندگان محتوا امکان تطبیق آثار خود با این ضوابط را خواهند داشت.
او همچنین از تصویب کارگروه تخصصی خانواده در شورای عالی سینما خبر داد و افزود بنیاد سینمایی فارابی متولی این کارگروه است و میتوان پیشنهادها و راهکارهای مرتبط با ردهبندی سنی را در این مجموعه بررسی کرد. جعفری تأکید کرد که توجه به حوزه کودک و سیاستگذاری در این زمینه اهمیت دارد.
مژگان زرگر، مدیر پردیس سینمایی نیایش مال، با اشاره به تجربه مواجهه با مخاطبان گفت گاهی خانوادهها خود خواهان تماشای آثار خشن همراه با فرزندانشان هستند و سینماها نمیتوانند بهسادگی مانع انتخاب مخاطب شوند. به گفته او، برخی کودکان نیز با مشاهده عدد ردهبندی سنی، ممکن است به تماشای فیلمهای نامناسب برای گروه سنی خود علاقهمند شوند.
عباس احمدینیا، مدیرکل فناوری اطلاعات و ارتباطات اندیشمند آریا و از مدیران سینما شهر، نیز بر ضرورت اطلاعرسانی دقیق درباره ردهبندی سنی در سامانههای فروش بلیت تأکید کرد. او با اشاره به سهم بالای فروش آنلاین بلیت سینما، خواستار آن شد که ردهبندی سنی صرفاً به درج یک عدد روی پوستر محدود نشود و اطلاعات مرتبط با مناسب بودن آثار برای کودکان و نوجوانان در سامانهها و اپلیکیشنهای مرتبط نیز در اختیار خانوادهها قرار گیرد.
سیدعلی طباطبایینژاد، مدیرعامل مؤسسه شهر فرنگ، نیز خواستار تخصصیتر شدن نظام ردهبندی سنی شد. او با اشاره به تجربه نمایش یک انیمیشن و اعتراض برخی خانوادهها نسبت به وجود صحنه ترسناک در آن، گفت ممکن است یک صحنه از نظر مقررات پروانه نمایش مشکلی نداشته باشد، اما از نگاه خانوادهها نیازمند هشدار و توضیح باشد.
طباطبایینژاد پیشنهاد کرد ردهبندی سنی از پروانه نمایش تفکیک شود و گروهی تخصصی در این زمینه فعالیت کنند. او همچنین به تجربه برخی کشورها از جمله آلمان اشاره کرد که در آن، گروههایی از معلمان، روانشناسان کودک و خانوادهها در فرآیند ارزیابی آثار نقش دارند.
مصطفی ریپور، مدیرعامل پلتفرم دیجیتون، با اشاره به دغدغه خانوادهها نسبت به محتوای آثار کودک و نوجوان گفت این پلتفرم تلاش میکند محتوای عرضهشده را با حساسیتهای خانوادهها هماهنگ کند.
حسن قاسمزاده، مدیر سابق مؤسسه «کدومو»، نیز ردهبندی سنی را به معنای ممنوعیت ندانست و آن را در چارچوب ارزیابی، توصیف و توصیهگری درباره آثار مطرح کرد. او بر ضرورت مشخص شدن مرجع تعیین ردهبندی سنی در ایران تأکید کرد و گفت ساختار این موضوع در نظام حکمرانی کشور همچنان نیازمند تعیین تکلیف است.
قاسمزاده همچنین به نبود درج ردهبندی سنی در برخی سامانههای فروش بلیت و برخی پوسترهای فیلم اشاره کرد.
صابر اکبری خضری، معاون راهبردی حوزه هنری کودک و نوجوان، نیز با اشاره به بررسیهای انجامشده درباره زیستبوم کودک و نوجوان گفت تولیدکنندگان، خالقان، توزیعکنندگان و مصرفکنندگان هرکدام اقتضائات متفاوتی دارند. او تأکید کرد که الزامات اجرایی نظام ردهبندی سنی هنوز بهطور کامل مشخص نشده و نباید با رویکردی صرفاً حقوقی و مکانیکی با این موضوع برخورد کرد.
سید آرش وکیلیان، مدیرکل ساماندهی حکمرانی مرکز ملی فضای مجازی، از اقداماتی گفت که پس از تصویب نظامنامه ردهبندی سنی و در همکاری با پلتفرمها، سکوها و ناشران محتوای کودک و نوجوان انجام شده است. به گفته او، در شهریور ۱۴۰۱ مدلی توصیهای و چارچوبی برای ارزیابی آثار بر اساس شاخصهای مثبت و منفی رونمایی شد، اما برخی اهداف این طرح به نتیجه نرسید.
زهرا شیعه، معاون دفتر نظارت بر عرضه و نمایش فیلم سازمان امور سینمایی و سمعی و بصری، نیز از وجود دستورالعمل ردهبندی سنی خبر داد و گفت این دستورالعمل ظاهراً به بسیاری از مراکز ابلاغ نشده است. به گفته او، در حال حاضر ردهبندی سنی در پروانه نمایش اعمال و به سینماداران اعلام میشود، اما نظارت پسینی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
محدثه افضلی، مدیر آموزش و فرهنگسازی ساترا، با اشاره به تجربه صداوسیما گفت در سال ۱۳۹۷ چارچوبی برای ردهبندی سنی در معاونت فضای مجازی این سازمان تدوین و بهصورت کتابچه منتشر شد که شاخصهای محتوایی و برچسبهای ردهبندی سنی را مشخص میکرد.
حسن میثمی، مدیرکل توسعه فناوریهای نوین وزارت ارتباطات، نیز با تأکید بر اهمیت این موضوع، درباره تلاشهای انجامشده برای اجرای برخی دستورالعملهای مرتبط توضیحاتی ارائه کرد.
تأکید بر هماهنگی از سیاستگذاری تا اکران
زهرا روشندل، مدیر برنامههای جنبی جشنواره فیلمهای کودکان و نوجوانان، در جمعبندی نشست گفت ردهبندی سنی را نمیتوان صرفاً به تعیین یک رده یا درج یک عنوان محدود کرد؛ بلکه اثربخشی آن به هماهنگی مجموعهای از عوامل از سیاستگذاری و تولید تا پخش، اکران، فروش بلیت و عرضه برخط وابسته است.
او ابراز امیدواری کرد این نشست زمینه بررسیهای دقیقتر و شکلگیری پیشنهادهای عملی برای ارتقای نظام ردهبندی سنی را فراهم کند؛ موضوعی که هدف آن، دسترسی ایمنتر و آگاهانهتر کودکان و نوجوانان به آثار سینمایی و تقویت نقش خانوادهها عنوان شد.
در پایان مقرر شد اعضای جلسه دیدگاهها و پیشنهادهای صنف، مجموعه یا نهاد متبوع خود را به بنیاد سینمایی فارابی ارائه کنند تا در ادامه بررسیها مورد استفاده قرار گیرد.
حامد جعفری، سیدعلی طباطبایینژاد، حسن قاسمزاده، عباس احمدینیا، سید آرش وکیلیان، مژگان زرگر، مصطفی ریپور، حسن میثمی، صابر اکبری خضری، زهرا شیعه و محدثه افضلی از حاضران این نشست بودند که به مدیریت زهرا روشندل برگزار شد.
