هوش مصنوعی در خدمت نابینایان؛ چشم مصنوعی نسل جدید فراتر از نقاط نور عمل می‌کند

امروزه بسیاری از افراد به دلیل آسیب‌های شدید در مسیر انتقال اطلاعات بینایی از چشم به مغز، امکان بازیابی بینایی خود را ندارند. در چنین شرایطی، استفاده از پروتز بینایی یا چشم مصنوعی یکی از مهم‌ترین راهکارهای موجود محسوب می‌شود.

چشم‌های مصنوعی فعلی در سه دسته اصلی قرار می‌گیرند:

چشم مصنوعی شبکیه‌ای

چشم مصنوعی مبتنی بر عصب بینایی

چشم مصنوعی قشری (متصل به قشر بینایی مغز)

با وجود پیشرفت‌های علمی، این فناوری‌ها هنوز تنها قادر به ایجاد نقاط ساده نور در مغز هستند و نمی‌توانند تصویری واضح از اشیای پیچیده ایجاد کنند.

محققان سوئیسی برای حل این مشکل از مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی و یادگیری ماشینی استفاده کرده‌اند. این مدل‌ها می‌توانند الگوهای مختلف تحریک مغز را شبیه‌سازی کرده و مشخص کنند کدام بخش‌های مغز باید برای ایجاد درک بهتر از اشیا فعال شوند.

به گفته پژوهشگران، این روش امکان آزمایش هزاران سناریوی مختلف را بدون نیاز به آزمایش‌های پرهزینه و زمان‌بر فراهم می‌کند.

نتایج اولیه این پروژه در کنفرانس بین‌المللی هوش مصنوعی International Conference on Learning Representations ارائه شد.

در این آزمایش‌ها، مدل هوش مصنوعی توانست با دقت بالا پیش‌بینی کند که کدام نوع تحریک مغزی تأثیر بیشتری بر رفتار و درک بصری میمون‌ها خواهد داشت. این یافته‌ها می‌تواند مسیر توسعه چشم‌های مصنوعی پیشرفته برای انسان را هموار کند.

دانشمندان می‌گویند تاکنون توانسته‌اند نحوه پردازش تصاویر موجود را در مغز تغییر دهند، اما هدف نهایی بسیار فراتر از این است.

آن‌ها تلاش می‌کنند شرایطی ایجاد شود که مغز بتواند حتی بدون دریافت تصویر قابل استفاده از چشم، اشیای معنادار را «ببیند». چنین دستاوردی می‌تواند تحولی بزرگ در درمان نابینایی‌های غیرقابل درمان ایجاد کند.

این فناوری تنها به بینایی محدود نمی‌شود. پژوهشگران در حال بررسی استفاده از همین مدل‌های هوش مصنوعی برای بهبود عملکرد کاشت حلزون شنوایی هستند.

هدف این پروژه، پیش‌بینی دقیق‌تر تأثیر تحریک عصبی بر مسیرهای شنوایی مغز است تا کیفیت شنیدن در افراد ناشنوا به شکل چشمگیری افزایش یابد.

ترکیب هوش مصنوعی، علوم اعصاب و پروتزهای عصبی می‌تواند نسل جدیدی از ابزارهای درمانی را به وجود آورد که نه‌تنها بینایی از دست رفته را بازگردانند، بلکه در آینده امکان ایجاد ادراک بصری و شنوایی طبیعی‌تر را نیز فراهم کنند. بسیاری از متخصصان این حوزه معتقدند چنین فناوری‌هایی می‌توانند یکی از مهم‌ترین دستاوردهای پزشکی و هوش مصنوعی در دهه آینده باشند.

منبع: https://www.irna.ir/news/86173367/%DA%86%D8%B4%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A2%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%BA%D8%B2-%D9%86%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86