کتاب و ادبیات
-
یاد یک هنرمندِ بی‌همتا: ناصر تقوایی و میراثی که می‌ماند
وداع با استاد با درگذشت ناصر تقوایی، جامعه هنری ایران یکی از صادق‌ترین و اندیشمندترین چهره‌های خود را از دست داد. از او آثار، گفت‌وگوها و نسلی از شاگردان باقی مانده که هر یک به گونه‌ای ادامه‌دهنده راه او در شناخت فرهنگ و مردم این سرزمین‌اند. نام ناصر تقوایی نه‌تنها در تاریخ سینمای ایران، که در حافظه فرهنگی این سرزمین ماندگار خواهد ماند؛ نامی که یادآور سینمایی است از جنس صداقت، اندیشه و انسان. ناصر تقوایی در ۱۹ تیر ۱۳۲۰ در آبادان متولد شد. او از نوجوانی به ادبیات و عکاسی علاقه داشت و پس از آشنایی با سینمای مستند،…
-
نوبل ادبیات ۲۰۲۵ | انتظار جهانی برای انتخابی شگفت‌انگیز در استکهلم
با نزدیک شدن به زمان اعلام برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۵، فضای ادبی جهان بار دیگر پر از گمانه‌زنی‌ها و بحث‌های داغ شده است. در همین راستا، دانشگاه استکهلم میزبان نشستی تخصصی با حضور پژوهشگران و استادان ادبیات بود تا درباره نقش این جایزه در جهان امروز و نامزدهای احتمالی آن گفت‌وگو کنند. این پنل علمی به مدیریت عدنان مهموتوویچ برگزار شد؛ او تأکید کرد که گفت‌وگو درباره نوبل ادبیات تنها بحثی درباره یک جایزه نیست، بلکه بخشی از هویت فرهنگی و اجتماعی سوئد در سطح جهانی است. اعضای پنل امسال شامل ماریا تریجلینگ و بو گ. اکلوند از دانشگاه استکهلم…
-
انتشار «جزیره سرگردانی» و «ساربان سرگردان» با طرح جلدی جدید
به گزارش خبرگزاری مهر، دو اثر سیمین دانشور یعنی «جزیره سرگردانی» و «ساربان سرگردان» با طرح جلدی جدید از سوی انتشارات خوارزمی منتشر شد. رمان «جزیره‌ی سرگردانی» در سال ۱۳۷۲ منتشر شده و یکی از مهم‌ترین آثار دانشور پس از رمان مشهور «سووشون» است. این کتاب جلد اول از یک سه‌گانه فلسفی‌اجتماعی به شمار می‌آید که دو جلد بعدی آن ساربان سرگردان و کوه سرگردان هستند. این رمان آغاز مسیری است که دانشور برای بررسی مفهوم «سرگردانی» انسان معاصر طراحی کرده بود. نکته جالب اینکه خود سیمین دانشور به‌عنوان یکی از شخصیت‌های رمان در این اثر حضور دارد. «جزیره سرگردانی» درباره…
-
محفل ادبی «دورِ کتاب» امیرکبیر | تجربه‌ای تازه برای ترویج فرهنگ مطالعه در ایران
کتاب و کتاب‌خوانی در بسیاری از کشورها بخش جدانشدنی زندگی روزمره است؛ از سنت دیرینه سالن‌های ادبی فرانسه تا محافل مطالعه گروهی در ژاپن و کره جنوبی. تجربه جهانی نشان می‌دهد کتاب وقتی محور گفتگوهای جمعی می‌شود، فراتر از سرگرمی عمل کرده و به بستری برای رشد تفکر انتقادی و تبادل ایده‌ها تبدیل می‌شود. در ایران اما سرانه مطالعه هنوز فاصله زیادی با کشورهای پیشرو دارد. بر اساس آخرین پیمایش‌ها، میزان مطالعه غیردرسی کمتر از یک ساعت در روز است؛ عاملی که کارشناسان آن را ناشی از مشکلات اقتصادی، گسترش فضای مجازی و کمبود محافل گفت‌وگومحور می‌دانند. در چنین فضایی،…
-
یازدهمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب باکو ۱۴۰۴ | حضور فعال ایران با ۴۰۰ عنوان کتاب
یازدهمین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب باکو با شعار «تکنو-انسان: افسانه دیروز، رویداد امروز» از ۹ تا ۱۵ مهر ۱۴۰۴ در مرکز نمایشگاهی اکسپو برگزار می‌شود. این رویداد فرهنگی به همت وزارت فرهنگ جمهوری آذربایجان شکل گرفته و بیش از ۱۰۰ ناشر داخلی و ۴۱ نهاد خارجی از ۱۸ کشور در آن حضور دارند. خانه کتاب و ادبیات ایران به نمایندگی از صنعت نشر کشورمان، با غرفه‌ای ۲۰ مترمربعی در این نمایشگاه شرکت می‌کند. در این غرفه حدود ۴۰۰ عنوان کتاب در زمینه‌های ادبیات کلاسیک و معاصر، کودک و نوجوان، ایران‌شناسی، آموزش زبان فارسی، تاریخ، فرهنگ و هنر، آثار پژوهشی و…
-
هشتاد و ششمین سفرنامه‌خوانی در موزه سینما، بررسی نگاه ایرانیان قاجار به زمین‌مرکزی کیهان
هشتاد و ششمین نشست جامعه ایرانی سفرنامه خوانی موزه سینما این بار با موضوعی جذاب از تاریخ علم برگزار می‌شود. در این برنامه که روز شنبه ۱۵ شهریور ۱۴۰۴ ساعت ۱۸ در موزه سینما برگزار خواهد شد، مهدی گوهری به همراه دکتر امیرمحمد گمینی، پژوهشگر برجسته تاریخ علم، به تحلیل و بررسی سفرنامه‌های دوران قاجار می‌پردازند. جالب است بدانید که تا دوران قاجار، بسیاری از ایرانیان همچنان به نظریه زمین‌مرکزی کیهان باور داشتند؛ دیدگاهی که در آن، زمین به‌عنوان مرکز جهان و همه اجرام آسمانی در حال گردش به دور آن تصور می‌شد. این باور ریشه‌دار که از سنت‌های نجومی…
-
یادمان مهدی اخوان ثالث؛ شاعری که میان کلاسیک و مدرن پلی زد
به گزارش خبرنگار مهر، محمدامین اکبری، شاعر و منتقد ادبی، در گفت‌وگویی به اهمیت جایگاه اخوان در شعر معاصر پرداخت و او را یکی از اثرگذارترین چهره‌های نیمایی دانست. اکبری معتقد است اخوان ثالث توانایی عمیقی در سرایش شعر کلاسیک داشت و در عین حال، با درک درست از بنیان‌های شعر نیما یوشیج، توانست به گونه‌ای عمل کند که شعرش امتداد طبیعی ادبیات کهن باشد. او نه تنها به جدل‌های نظری با مخالفان شعر نو وارد می‌شد، بلکه با دقتی مثال‌زدنی می‌توانست ضعف‌های شاعران کلاسیک‌گرا را نشان دهد. به باور این منتقد ادبی، اخوان در واقع مدافع جدی نیما بود؛…
-
موسی اسوار، عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی، درگذشت
موسی اسوار، نویسنده، مترجم برجسته زبان عربی و عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی، بامداد سه‌شنبه چهارم شهریور ۱۴۰۴ در سن ۷۲ سالگی درگذشت. او که متولد سوم مرداد ۱۳۳۲ بود، پس از دوره‌ای بیماری دار فانی را وداع گفت. اسوار از چهره‌های شناخته‌شده ادبیات معاصر ایران به‌شمار می‌رفت. وی در ۲۱ شهریور ۱۳۹۶ به عضویت پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی درآمد و در سال‌های اخیر مدیریت گروه ادبیات تطبیقی این نهاد علمی را برعهده داشت. آثار ارزشمند او در حوزه ادبیات، ترجمه و پژوهش، جایگاه ویژه‌ای در میان علاقه‌مندان به ادبیات فارسی و عربی یافته است. از…
-
حرف های معترضی که دبیر شد
مجید قیصری، نویسنده شناخته‌شده ادبیات داستانی ایران، به عنوان دبیر علمی هجدهمین دوره جایزه ادبی جلال آل‌احمد منصوب شد. قیصری که پیش‌تر هم تجربه انصراف از نامزدی در این جایزه و هم برگزیده شدن را در کارنامه خود دارد، در گفت‌وگویی درباره نگاهش به این رویداد ادبی، از چالش‌ها، انتقادها و برنامه‌های خود سخن گفت. او با تأکید بر اینکه جایزه جلال آل‌احمد بزرگ‌ترین جایزه ملی ادبیات داستانی ایران است، گفت: این جایزه ساختاری منظم دارد و دبیرخانه آن همه آثار منتشرشده و دارای مجوز را بررسی می‌کند، بدون آنکه نویسندگان مجبور به ارسال اثر باشند. وی همچنین جایزه جلال…
-
جایزه ادبی جلال آل‌احمد؛ بزرگ‌ترین جایزه ملی ادبیات داستانی ایران
جایزه ادبی جلال آل‌احمد یکی از مهم‌ترین رویدادهای ادبی کشور است که به آثار برجسته در حوزه‌های رمان، مجموعه داستان کوتاه، نقد ادبی و مستندنگاری تعلق می‌گیرد. این جایزه با هدف ارتقای زبان و ادبیات ملی ـ دینی از سال ۱۳۸۷ و به نام جلال آل‌احمد، نویسنده شاخص معاصر ایران، پایه‌گذاری شد و به‌عنوان معتبرترین و گران‌ترین جایزه ادبی فارسی، گاه از آن با عنوان «نوبل ادبیات فارسی» یاد می‌شود. تمرکز اصلی این جایزه بر حمایت و معرفی نویسندگان و پدیدآورندگان آثار برجسته و نوآور است. یکی از رسالت‌های اصلی این جایزه، پاسداری از ارزش‌های فرهنگی و هویتی در…