ترجمه «اصیلآباد» محمدرضا سرشار به انگلیسی پس از ۴۸ سال
داستان بلند نوجوانانه «اصیلآباد» نوشته محمدرضا سرشار، از چهار کتابی است که این نویسنده پیش از پیروزی انقلاب اسلامی نوشته و منتشر کرده است. این کتاب پس از ۴۸ سال با ترجمه سمیرا ریزوی و با عنوان The Box of Wonders به معنای «جعبه شگفتیها» به زبان انگلیسی ترجمه و توسط نشر الحُسنی منتشر شده است.
داستان بلند نوجوانانه «اصیلآباد» نوشته محمدرضا سرشار، از چهار کتابی است که این نویسنده پیش از پیروزی انقلاب اسلامی نوشته و منتشر کرده است. این کتاب پس از ۴۸ سال با ترجمه سمیرا ریزوی و با عنوان The Box of Wonders به معنای «جعبه شگفتیها» به زبان انگلیسی ترجمه و توسط نشر الحُسنی منتشر شده است.
این کتاب در ۵۶ صفحه، قطع پالتویی و شمارگان هزار نسخه به چاپ رسیده است.
«اصیلآباد» چگونه نوشته شد؟
محمدرضا سرشار درباره شکلگیری داستان «اصیلآباد» در گفتوگو با خبرنگار ایرنا توضیح داد که نگارش این اثر به سال ۱۳۵۶ بازمیگردد؛ دورهای که اعتراضهای دانشجویی در برخی دانشگاهها گسترش پیدا کرده بود.
سرشار که در آن زمان ۲۴ سال داشت و در رشته مهندسی صنایع دانشگاه علم و صنعت تحصیل میکرد، در اعتصابهای دانشجویی شرکت میکرد. به گفته او، با وجود تعطیلی کلاسها، دانشگاه باز بود و برخی دانشجویان در کتابخانه به مطالعه میپرداختند.
او در آن دوره به این موضوع فکر میکرد که سهم خودش در تحولات اجتماعی آن زمان چیست و چگونه میتواند در حد توان خود در این جریان نقش داشته باشد. به گفته سرشار، همین دغدغه در نهایت به شکلگیری داستان «اصیلآباد» منجر شد.
غربزدگی؛ موضوع محوری داستان «اصیلآباد»
سرشار در توضیح فضای فکری زمان نگارش کتاب، به مطرح بودن موضوع غربزدگی در میان بخشی از روشنفکران و اندیشمندان اشاره کرد و از سیداحمد فردید، جلال آلاحمد و دکتر علی شریعتی نام برد.
او گفت این مباحث، در کنار نگاه خودش به مسائل فرهنگی، سیاسی و اقتصادی آن دوره، در ذهنش وجود داشت و باعث شد به این فکر بیفتد که داستانی درباره این موضوع بنویسد.
در «اصیلآباد»، سرشار از دستگاه «شهر فرنگ» به عنوان نمادی برای نفوذ فرهنگ غربی استفاده کرده است. شهر فرنگ در آن زمان در برخی روستاها و محلههای پایین شهر ارائه میشد و برای افرادی که تلویزیون نداشتند یا امکان رفتن به سینما برایشان فراهم نبود، جذابیت داشت.
شهر فرنگ و تغییر فرهنگ روستا
در داستان، پیلهوری شهر فرنگ را به روستای اصیلآباد میبرد و بهویژه کودکان و دیگر اهالی را جذب آن میکند.
سرشار این شخصیت را با پوست سفید، موهای روشن و چشمهای آبی توصیف کرده است. به گفته او، این شخصیت در داستان نمادی از نوعی زندگی مرفه و بیبندوبار امروزی است که در تضاد با هویت بومی و آداب و سنتهای اصیل روستا قرار میگیرد.
با گسترش حضور شهر فرنگ، فرهنگ روستا نیز بهتدریج دستخوش تغییر میشود و اتفاقهای دیگری در اصیلآباد شکل میگیرد. در این میان، یک روحانی و یک معلم از جمله شخصیتهایی هستند که با این جریان مخالفت میکنند، اما اهالی توجه چندانی به سخنان آنها ندارند.
«اصیلآباد» و جایگاه آن در ادبیات نوجوان
سرشار «اصیلآباد» را ادای دینی در حد توان خود به انقلاب میداند. به گفته او، این کتاب از زمان نخستین انتشار مورد توجه مخاطبان قرار گرفت و طی ۴۸ سال گذشته با تجدید چاپهای متعدد، مجموع شمارگان آن به حدود ۲۰۰ هزار نسخه رسیده است.
او معتقد است این اثر در طول این سالها به یکی از آثار کلاسیک ادبیات نوجوان ایران تبدیل شده است.
نقش شهید باهنر در ادامه مسیر ادبی سرشار
سرشار درباره انتشار نخستین نسخه کتاب نیز به آشنایی خود با شهید محمدجواد باهنر اشاره کرد.
به گفته او، سیدعباس مستجابی که در دوران دانشجویی هماتاقیاش بود، نسخهای از دستنویس «اصیلآباد» را دریافت کرد و در اواخر سال ۱۳۵۶ خبر داد که دفتر نشر فرهنگ اسلامی این داستان را منتشر خواهد کرد.
سرشار پس از مراجعه به این دفتر با شهید دکتر محمدجواد باهنر، که در آن زمان از اعضای هیأت امنای دفتر نشر فرهنگ اسلامی بود، دیدار کرد. به گفته سرشار، باهنر او را تشویق کرد و از «اصیلآباد» و داستان «اگه بابا بمیره» تمجید کرد و این آثار را نشانهای از ظرفیت او برای فعالیت موفق در حوزه ادبیات کودک و نوجوان دانست.
سرشار میگوید این توصیه را جدی گرفت و در سالهای بعد، در کنار فعالیت در حوزه ادبیات بزرگسال، به نوشتن برای کودکان و نوجوانان نیز ادامه داد.
او همچنین از شهید باهنر و مرحوم علیاکبر کسائیان به عنوان دو نفری یاد کرد که نقش مهمی در ادامه مسیر او در ادبیات کودک و نوجوان داشتند.
ترجمه «اصیلآباد» به انگلیسی
اکنون پس از گذشت ۴۸ سال از انتشار نخستین نسخه «اصیلآباد»، این داستان با ترجمه سمیرا ریزوی و عنوان The Box of Wonders به زبان انگلیسی منتشر شده است.
این ترجمه در کنار دیگر ترجمههای آثار سرشار قرار میگیرد. او پیشتر نیز گفته است که برخی از کتابهایش به هشت زبان ترجمه و منتشر شدهاند.
سرشار همچنین درباره برنامه ترجمه آثارش گفت حدود یک سال پیش از سوی انتشارات سوره مهر اعلام شده بود که برخی ناشران عرب و غیرعرب به ترجمه و انتشار تعدادی از آثار منتشرشده در حوزه کودک و نوجوان ایران در کشورهای دیگر علاقهمند هستند و حدود ۱۱ کتاب از آثار او نیز در میان این آثار قرار داشتهاند.
به گفته این نویسنده، نکته مهم در ترجمه آثار تنها افزایش مخاطبان نیست؛ بلکه ترجمه میتواند زمینه آشنایی مخاطبان جدید با نویسنده و اندیشههای مطرحشده در آثار او را فراهم کند.
سرشار همچنین گفته است که برای نخستین بار اعلام شده درصدی از درآمد به عنوان حقالتألیف به او پرداخت خواهد شد؛ موضوعی که در کنار گسترش مخاطبان آثار، از اهمیت ترجمه کتابهای ایرانی برای او برخوردار است.
