«هنر در خدمت سلامت روان جامعه» در باغ زیبا برگزار شد
نشست تخصصی «هنر در خدمت سلامت روان جامعه» با حضور استادان هنر و روان‌شناسی برگزار شد و نقش هنر در امیدآفرینی و ارتقای سلامت روان را بررسی کرد.
به گزارش روابط عمومی مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر، در این نشست، استادان حوزه‌های روان‌شناسی و هنر با تأکید بر نقش هنر در امیدآفرینی، تقویت همدلی، ایجاد احساس امنیت و ارتقای سلامت روان، ابعاد مختلف تأثیرگذاری هنر بر زندگی فردی و اجتماعی را بررسی کردند.
مهدی شفیعی، معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، با تأکید بر ضرورت ارتباط میان هنر، روان‌شناسی، علوم اجتماعی و سلامت، هنر را ظرفیتی مؤثر برای تقویت همدلی، افزایش تاب‌آوری و ارتقای سرمایه اجتماعی دانست.
شفیعی با انتقاد از محدود شدن نگاه سیاست‌گذاران فرهنگی به جشنواره‌ها و رویدادهای هنری، تأکید کرد که هنر نباید صرفاً به مناسبت‌های فرهنگی محدود شود، بلکه باید به بخشی از زندگی روزمره مردم تبدیل شود.
سید صادق پژمان، مدیرعامل مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر، با اشاره به اهمیت نهادهای واسط در ایجاد ارتباط میان بخش‌های مختلف جامعه، مسائل فرهنگ، هنر و محتوا را موضوعاتی میان‌بخشی دانست که حل آنها مستلزم همکاری حوزه‌های گوناگون است.
وی با تأکید بر ضرورت پیوند میان هنر، سلامت روان و سیاست‌گذاری فرهنگی اظهار کرد که بسیاری از مسائل امروز فرهنگ و هنر، دیگر صرفاً در چارچوب این حوزه‌ها قابل حل نیستند و ایجاد فضاهای گفت‌وگو و تبادل تجربه میان افراد و نهادهای مختلف می‌تواند به یافتن راهکارهای مؤثرتر کمک کند.
غلامعلی افروز، استاد دانشگاه تهران و رئیس شورای مرکزی سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره، با تأکید بر نقش روان‌شناسان در بهبود کیفیت روابط انسانی، امیدآفرینی، مثبت‌اندیشی، بخشایشگری و استفاده از زبان تأیید، تکریم، ترغیب و تشویق را از مؤلفه‌های مهم این حرفه برشمرد.
افروز همچنین با اشاره به اهمیت تاب‌آوری و کیفیت ارتباطات انسانی، ایجاد احساس امنیت در مراجعان و تقویت آرامش و اعتماد را از عوامل مؤثر در بهبود روابط خانوادگی دانست.
علیرضا آقایوسفی، دانشیار روان‌شناسی بالینی و سلامت و رئیس سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره، در تشریح پیوند هنر و روان‌شناسی گفت که هنر حاصل به جنبش درآمدن و به جنبش درآوردن احساسات است.
وی با اشاره به تأثیر تجربه‌های گذشته بر احساسات و رفتارهای انسان توضیح داد که برخی تجربه‌ها، حتی اگر به‌صورت روشن در حافظه باقی نمانند، ممکن است در سال‌های بعد نیز بر واکنش‌های فرد تأثیر بگذارند.
آقایوسفی همچنین هیجان‌هایی مانند ترس، اضطراب و خشم را دارای کارکردهای محافظتی دانست و تأکید کرد که مشکلات زمانی شکل می‌گیرند که تجربه‌های گذشته و هیجان‌ها به‌گونه‌ای با یکدیگر پیوند بخورند که فرد در موقعیت‌های کنونی واکنش‌هایی نشان دهد که ریشه آنها را به‌طور کامل نمی‌شناسد.
رضا پورحسین، رئیس دانشکده روان‌شناسی دانشگاه تهران، با تأکید بر پیوند هنر و سلامت روان، خاستگاه مشترک این دو حوزه را در مفاهیمی مانند زیبایی و معنویت قابل بررسی دانست.
وی با اشاره به نقش نماد، تخیل و خیال در شکل‌گیری هنر اظهار کرد که اگر هنر و سلامت روان خاستگاه مشترکی داشته باشند، می‌توان آنها را دو روی یک سکه دانست؛ به این معنا که درک یکی بدون توجه به دیگری کامل نخواهد بود.
قطب‌الدین صادقی، نویسنده، کارگردان تئاتر و استاد هنرهای نمایشی، با تأکید بر نقش هنر در سلامت روان فرد و جامعه، بیان احساسات و تجربه‌هایی را که انتقال آنها از طریق زبان روزمره دشوار است، از ظرفیت‌های مهم هنر دانست.
وی با اشاره به نقش هنر و طنز در مواجهه با فشارهای بیرونی، این دو را زمینه‌ای برای بازگشت به تعادل درونی و بازخوانی احساسات و تجربه‌های دشوار توصیف کرد.
صادقی همچنین با تأکید بر نقش فرهنگ و هنر در شکل‌گیری مدنیت گفت که شأن مدنی یک جامعه تنها با ساختن و تولید کردن شکل نمی‌گیرد، بلکه دستاوردهای فکری، فرهنگی و هنری نیز در تعریف هویت مدنی آن نقش دارند.
مجید صفاری‌نیا، استاد روان‌شناسی اجتماعی و معاون آموزش و پژوهش سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره، بر ضرورت استفاده سازمان‌یافته از ظرفیت هنر برای ارتقای سلامت روان تأکید کرد و هنر را یکی از زبان‌های مشترک میان مردم و ملت‌ها دانست.
وی با اشاره به موسیقی‌درمانی به‌عنوان یکی از مداخلات مکمل، تأکید کرد که موسیقی جایگزین درمان‌های اصلی نیست، اما می‌تواند در برخی زمینه‌ها، از جمله کاهش اضطراب و احساس تنهایی، نقش کمک‌کننده داشته باشد.
صفاری‌نیا در پایان، بر ضرورت همکاری میان هنرمندان، روان‌شناسان، دانشگاه‌ها، رسانه‌ها و نهادهای حرفه‌ای تأکید کرد و خواستار توجه جدی‌تر به ظرفیت هنر در برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری سلامت روان شد.
این نشست با طرح دیدگاه‌های متخصصان حوزه‌های هنر و روان‌شناسی، بر اهمیت تعامل میان این دو حوزه و ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های فرهنگی و هنری در ارتقای سلامت روان جامعه تأکید داشت.
