حماسه کربلا
-
دستهبندی نشده
«نمایش آیینیِ پیادهرویِ اربعین»
دکتر محمد نجاری مقدمه در نگاه نخست، پیادهروی اربعین، یک حرکت جمعیِ مذهبی به نظر میرسد؛ اما در لایههای زیرین، این رویداد یک «نمایش آیینیِ» زنده، پویا و بیکارگردان است که در آن، مرز میان «بازیگر» و «تماشاگر» فرو میریزد، زمانِ خطی شکسته میشود و اسطوره در کالبدِ میلیونها تن، تنفس میکند. از منظرِ «ریچارد شکنر»، نظریهپردازِ برجستهی اجرا، آیینها و نمایشها هر دو «رفتارِ اجراشده» (Performed Behavior) هستند که در بستری از تکرار و ریتم، معنا میآفرینند. راهپیمایی اربعین، این تعریف را به مقیاسی کیهانی میرساند؛ چراکه در آن، واقعهی تاریخیِ تراژیک کربلا، بازاجرا میشود و هر سال، حماسهای…
-
فرهنگ و هنر
سوگ سیاوش و حماسهی کربلا: بازخوانیِ یک کهنالگویِ ایرانی در آیینِ عاشورا
دکتر محمد نجاری مقدمه در سپهرِ اندیشهی ایرانی، مرگ هرگز پایانِ راه نبوده است؛ بلکه همواره آغازی دگرگونه برای حیاتی برتر و جاودان تلقی شده است. این نگرشِ ویژه به مرگ، ریشه در ژرفترین لایههای اسطورهشناختیِ این سرزمین دارد؛ جایی که قهرمانان، نه با پرهیز از مرگ، که با پذیرشِ آگاهانهی آن، به مرتبهی ایزدی دست مییابند و خونِ ریختهشدهی آنان، زمین را باروَر میکند و زندگی را از نو میآغازد. سیاوش، شاهزادهی بیگناهِ شاهنامه، شاخصترین نمونهی این کهنالگو در فرهنگِ ایرانِ پیشااسلامی است. سرگذشتِ او، از آزمونِ آتش تا پناهبردن به توران و سرانجامِ کشتهشدنِ ناجوانمردانه، سراسر رِوایتی است…