ثبت اختراع «اثر انگشت دیجیتال فرش دستباف» در دانشگاه امیرکبیر؛ تحول هوشمند در صیانت از فرش ایرانی
پروژه «چمروش» در دانشگاه صنعتی امیرکبیر با ثبت اختراع سیستم اثر انگشت دیجیتال فرش دستباف، با بهرهگیری از هوش مصنوعی و بلاکچین، گامی نوین در حفظ اصالت فرش ایرانی برداشت.
به نقل از دانشگاه صنعتی امیرکبیر، پروژه «سامانه هوشمند ثبت، ردیابی و تأیید اصالت فرش دستباف ایران» با عنوان استارتاپ چمروش پس از هفت سال فعالیت پژوهشی و توسعهای، به ثبت اختراع ملی «سیستم ایجاد اثر انگشت منحصربهفرد برای فرش دستباف» منجر شد. این اختراع با شماره ۱۱۲۸۲۳ در مرکز مالکیت معنوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به ثبت رسیده و دانشگاه صنعتی امیرکبیر مالک ۲۰ درصد از حقوق آن است.
این سامانه با هدف صیانت از اصالت فرش دستباف ایرانی و مقابله با جعل و کپیبرداری طراحی شده و نمونهای شاخص از پیوند فناوریهای نوین با میراث فرهنگی کشور بهشمار میآید. در این سیستم، ویژگیهای منحصربهفرد هر فرش از جمله الگوی گرهها، ساختار بافت و ترکیب رنگها با استفاده از الگوریتمهای پیشرفته پردازش تصویر و هوش مصنوعی تحلیل شده و برای هر فرش یک «اثر انگشت دیجیتال» یکتا تولید میشود.
در پروژه «چمروش» از فناوریهایی نظیر هوش مصنوعی، بلاکچین، اینترنت اشیا، پردازش تصویر و توکنسازی دیجیتال بهره گرفته شده است. اثر انگشت دیجیتال هر فرش بههمراه اطلاعات هویتی و مستندات آن در بستر بلاکچین ثبت شده و مبنای صدور گواهی مالکیت دیجیتال قرار میگیرد؛ فرآیندی که امکان تأیید اصالت، ردیابی، جلوگیری از جعل و افزایش شفافیت در معاملات فرش دستباف را فراهم میکند.
مسئولان این پروژه، «چمروش» را فراتر از یک نوآوری فناورانه دانسته و آن را گامی مؤثر در مسیر تحول دیجیتال صنعت فرش ایران ارزیابی میکنند؛ تحولی که میتواند جایگاه فرش ایرانی را بهعنوان یک دارایی هنری قابل اتکا در اقتصاد خلاق دیجیتال تقویت کند.
این پروژه با همکاری موزه فرش ایران و حمایت دفتر نوآوری و فناوری وزارت صمت اجرا شده و جمعی از اساتید و پژوهشگران داخلی و بینالمللی در آن مشارکت داشتهاند.
