واکاوی زلزله چهار ریشتری روز جمعه در بومهن
زلزله با بزرگای ۴.۱ ساعت ۱۵:۲۸ جمعه ۲۸ فروردین، بومهن در ۴۰ کیلومتری شرق تهران را لرزاند و در کل منطقهی شرق استان تهران به شدت احساس شد.
هر چند که در هفتههای اخیر شهروندان تهرانی به دلیل حملات اسرائیل و آمریکا، بارها تکانها و لرزههایی از جنس زلزله را تجربه کردند اما آنچه در ساعت ۳ و ۲۸ دقیقه امروز برای بسیاری از شهروندان تهرانی در شرق و مرکز تهران حس شد، زلزله بود.
مهدی زارع، استاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی با تایید این خبر گفت: “کانون زلزله در راستای گسل پردیس قرار دارد که به نظر میرسد با این رخداد تداوم فعالیت لرزهای خود را نشان داد. گسل پردیس یکی از گسلهای مهم فعال در جنوب البرز و به موازات قطعه شرقی گسل مشا است که دقیقا از پردیس و شهرهای بومهن و رودهن با راستایی شرقی-غربی میگذرد .ضمنا نام شهر “بومهن” نیز به معنی “زمینلرزه” است.”
او ادامه داد: “در نیمهشب جمعه ۱۹ اردیبهشت ۹۹ و رخداد زلزله با بزرگای ۵ روی گسل مشا که در ده کیلومتری شمال گسل پردیس واقع است همین ناحیه را به شدت لرزاند.”
او با اشاره با اینکه شخصا در سال ۱۳۷۴ در پژوهشگاه زلزله اولین پروژه پژوهشیاش را روی همین قطعه از گسل مشا انجام داده است، اظهار کرد: “در آن بررسی که با انجام ۱۲ پروفیل عرضی و برداشت نقشهبرداری همراه شد و نشان دادیم که متوسط لغزش گسل در حدوداً ۱۰ هزار سال گذشته در شمال دره مشا در ناحیه گردنه امامزاده هاشم) نسبت به سوی جنوبی آن (پیست اسکی آبعلی و محدوده شهر دماوند) به میزان حدود ۴ میلیمتر در سال به صورت قائم است. دکتر شهریار سلیمانی نشان داده است که در طی دوره عهد حاضر ۹ رخداد زمینلرزه شدید یا بزرگتر روی قطعه گسل مشا شرقی رخ داده است (حدوداً هر ۱۱۰۰ سال یک رویداد).”
به گفتهی این استاد دانشگاه، “زلزله ۱۶۶۵م در زمان صفویه موجب زمینلغزش بزرگتری در شرق مشا شده و در ارتفاع ۳۰۰۰متری، یکی از مرتفعترین دریاچههای ایران را ایجاد کرده است: دریاچه تار. گسل مشا سه قطعهی مهم و حدود ۱۸۰ کیلومتر طول دارد، و شامل قطعات زیر است: ۱- قطعه غربی که از شمال آبیک تا حدود شهرستانک در استان البرز ادامه دارد، ۲- قطعه مرکزی که از شهرستانک تا روستای کلان لواسان ادامه یافته، و ۳-قطعه شرقی که از کلان تا جنوب غرب فیروزکوه امتداد دارد. قطعه فعالِ گسل مشا در ۵۰ ساله اخیر، همین قطعه است.”
مهدی زارع گفت: “بعد از زلزله ۱۹ اردیبهشت، یک بررسی آماری با مدلسازی احتمالات رخداد زلزلهای اصلی با بزرگای ۷.۰ روی قطعات مختلف گسل مشا، با و بدون رخدادهای زمینلرزههای ۱۹ اردیبهشت ۹۹ به بعد، انجام دادهام و نتیجه گرفتهام که احتمال رخداد زمینلرزهای با بزرگای بیش از ۷ روی قطعههای گسل مشا، بعد از زلزلههای اخیر بیشتر شده است.”
وی ادامه داد: “ولی به دلیل کمبود دادهها، تعیین وضع دقیق لرزهای مهم روی قطعات گسل مشا فعلاً ممکن نیست. قطعه شرقی گسل مشا، نبود لرزهای ۱۱۰۰ ساله را نشان میدهد، روی قطعهی مرکزی گسل مشا که از فاصله ۱۴ کیلومتری شمال تهران عبور میکند، با وجود شواهد فعالیت زمینساختی جوان، همچنان در سکوت است (ولی میتواند موجب زمینلرزهای با بزرگای ۷.۵بشود) و قطعهی غربی گسل مشا احتمال یک سکوتلرزهای ۱۲۰۰ ساله را نشان میدهد.”
منبع: fararu.com
